Bosh sahifa      Fan va texnologiyalar      Ta’lim      Xavfsizlik      Tashkilotlar      Bog‘lanish

Sayt kartasi

Nanotexnologiyalar — oltinchi texnologik tuzilishning baza texnologiyalari

O‘zbekistonda nanotexnologiyalar (2020–2025):

ilmiy tadqiqotlarning tez o‘sishi

(ko‘rish)

2024 yil

O‘zbekistonda nanotexnologiyalarni rivojlantirish konsepsiyasi:

ishlab chiqish va amalga oshirishga yondashuvlar

(ko‘rish)

2017 yil, iyun

Joriy yilning fevral oyida “2017–2021-yillarda O‘zbekiston Respublikasini rivojlantirishning beshta ustuvor yo‘nalishi bo‘yicha Harakatlar strategiyasi”ning qabul qilinishi davlatimizning barcha sohalarda amalga oshirilayotgan keng ko‘lamli islohotlar samaradorligini ta’minlashda muhim qadam bo‘ldi. Mazkur strategiyada hal etilishi lozim bo‘lgan bir qator vazifalar belgilab berilgan. Ushbu vazifalardan biri — tubdan yangi turdagi mahsulotlar va texnologiyalar ishlab chiqarishni o‘zlashtirish, shu asosda mahalliy tovarlarning tashqi va ichki bozorlarda raqobatbardoshligini ta’minlashdan iborat. Ushbu masalarning yechimi milliy iqtisodiyotning innovatsion rivojlanishi, ya’ni yuqori texnologiyalarga asoslangan va ilm-fan talab qiladigan mahsulotlar ishlab chiqaruvchi sanoat tarmoqlarini rivojlantirish bilan bevosita bog‘liq. Zamonaviy yuqori texnologiyalar orasida nanotexnologiyalar alohida o‘rin tutadi. Ularning rivojlanishi iqtisodiyotning barcha tarmoqlariga va hayotning boshqa tomonlariga ta’sir ko‘rsatib, mamlakatlarning texnologik rivojlanish darajasi bo‘icha yangicha taqsimlanishiga olib keladi. Aslida, nanotexnologiyalarning rivojlanishi jamiyatning yangi texnologik tuzilishga o‘tishiga olib keladi, uning bazaviy texnologiyalari esa nanotexnologiyalar bo‘ladi (batafsilroq). Nanotexnologiyalarni o‘z vaqtida rivojlantirmagan davlatlar ertaga tashqi bozorlarda raqobatbardosh bo‘la olmaydi. Ichki bozorda esa mahalliy ishlab chiqaruvchilarning mahsulotlari import mahsulotlar bilan raqobatlasha olmaydi. Shu sababdan, o‘z nanosanoatini yaratish mamlakatimiz uchun strategik muhim vazifadir.

Butun dunyoda nanotexnologiyalarning rivojlanishi davlat tomonidan qo‘llab-quvvatlanmoqda. Uzoq muddatli davlat dasturlari qabul qilinib, ularni amalga oshirish uchun katta miqdorda mablag‘ ajratilmoqda. Buni  nafaqat texnologik rivojlangan mamlakatlar, balki ilmiy potensiali sezilarli darajada past bo‘lgan mamlakatlar qilmoqda.

Nanotexnologiyalarni davlat tomonidan qo‘llab-quvvatlash va ularni rivojlantirish bo‘yicha davlat dasturlarini shakllantirishda eng muhimi — mamlakatimizda nanotexnologiyalarni rivojlantirish strategiyasi va ushbu strategiyani amalga oshirishning ishlab chiqilgan mexanizmlari mavjudligidir. Nanotexnologiyalarni mamlakat ilmiy-texnik rivojlanishining ustuvor yo‘nalishlaridan biri deb e’lon qilish mumkin, biroq shu bilan birga ilmiy tadqiqotlar va ta’lim tashkilotini tubdan o‘zgartirmasdan, O‘zbekiston iqtisodiyotining real sektorlari uchun ahamiyatli bo‘lgan ilmiy tadqiqot loyihalarini amalga oshirishga yo‘naltirmasdan, shuningdek, ilmiy tadqiqotlarni mahsulotlar va texnologik jarayonlarni loyihalash, mahsulotlar ishlab chiqarishi o‘zlashtirish va mahsulotlarni bozorga olib chiqish bilan yagona jarayonga birlashtirmasdan, mamlakatimizning ilmiy-texnik rivojlanishiga real ta'sir ko‘rsatadigan natijalar olinmaydi.